Zapobiegać czy płacić?

Grzegorz Wojtyrowski
Fot. Maciej Pobocha: Przegląd techniczny samochodu należy do podstawowych obowiązków użytkownika. Od niego jednak zależy, czy zechce wymienić zużyty element.
Fot. Maciej Pobocha: Przegląd techniczny samochodu należy do podstawowych obowiązków użytkownika. Od niego jednak zależy, czy zechce wymienić zużyty element.
Udostępnij:
Prawidłowe serwisowanie samochodu ma istotny wpływ na jego długotrwałą i bezawaryjną eksploatację oraz poziom kosztów.

Prawidłowe serwisowanie samochodu ma niezwykle istotny wpływ na jego długotrwałą i bezawaryjną eksploatację oraz poziom kosztów. Wykonywanie czynności obsługowych można przeprowadzać w warsztatach autoryzowanych lub nieautoryzowanych, a czasem samemu.

 

Praktyka ostatnich lat wskazuje, że do sprowadzonych tanich pojazdów zaczęto stosować oszczędne metody serwisowania, oparte na użyciu zamienników części oryginalnych i upraszczaniu obsługi do niezbędnego minimum wykonywanego często we własnym zakresie. Droga "na skróty" uzasadniana małą wartością pojazdu może prowadzić do pogorszenia stanu technicznego pojazdu i zmniejszenia jego poziomu bezpieczeństwa, a także okresowego zwiększenia nakładów spowodowanych usuwaniem awarii.

Fot. Maciej Pobocha: Przegląd techniczny samochodu należy do podstawowych obowiązków użytkownika. Od niego jednak zależy, czy zechce wymienić zużyty
Fot. Maciej Pobocha: Przegląd techniczny samochodu należy do podstawowych obowiązków użytkownika. Od niego jednak zależy, czy zechce wymienić zużyty element.

 

A jednak trzeba smarować

 

Podstawową i obowiązkową czynnością użytkownika pojazdu jest wymiana oleju silnikowego. Olej wraz z filtrem i usługą to wydatek rzędu 150 - 250 złotych, w zależności od ilości i gatunku użytego środka smarnego. Wymiany należy dokonać zależnie od zaleceń zawartych w instrukcji obsługi pojazdu, tzn. co 10, 15 lub 20 tysięcy km przebiegu lub, jeśli dystans nie został przebyty, przynajmniej raz w roku. Konstruktorzy przewidzieli możliwość nieprzestrzegania zalecanej wymiany oleju przez użytkownika. Jednak bez wymiany oleju nie można eksploatować silnika w nieskończoność. Konsekwencje zaniechania wymiany mogą wystąpić po pewnym czasie. Gdy filtr jest pełen zanieczyszczeń stawia duży opór, a specjalny zawór umożliwia wtedy przepływ zabrudzonego oleju bezpośrednio do węzłów tarcia w silniku. Olej nie jest wówczas filtrowany, ale krążąc w obiegu jednak smaruje. Ze względu na zanieczyszczony olej przyspieszonemu zużyciu ulegają panewki główne, korbowodowe, wałka rozrządu, degradacji ulegają prowadnice zaworów, zapiekają się pierścienie tłokowe. Gdy całkowicie zapcha się kanał olejowy, to już tylko krok do katastrofy i remontu silnika. Naprawa jednostki napędowej to bardzo duży wydatek. 

 

Ważny rozrząd

 

Bardzo ważnym układem silnika jest rozrząd zaworów, napędzany najczęściej paskiem zębatym lub łańcuchem. Większość jednostek napędowych ma kolizyjne układy rozrządu, co znaczy, że po pęknięciu paska zębatego rozpędzone tłoki uderzą w wystające do komór spalania grzybki zaworów zginając trzonki, uszkadzając wał rozrządu i głowicę. Zerwanie paska rozrządu skutkuje więc dużymi zniszczeniami mechanicznymi i w efekcie kończy się remontem głowicy połączonym z wymianą tłoków, przy czym w układzie korbowo-tłokowym pozostają niewidoczne ślady działania sił. Wymiana paska, który kosztuje od 50 do 120 złotych nie załatwia problemu, gdyż weryfikacji trzeba poddać jeszcze napinacz i koła zębate rozrządu, a także pompę cieczy chłodzącej. Napinacz to wydatek około 250 złotych, a kompletny rozrząd wraz z wymianą w zależności od rodzaju silnika kosztuje od 700 do ponad 1000 złotych. Wymiany dokonuje się w terminach zalecanych przez producenta - od 90 do 120 tysięcy km przebiegu.  Jednak doświadczeni mechanicy zalecają skrócenie okresów wymian ze względu na temperatury występujące w Polsce i powszechne zabrudzenie nawierzchni dróg.

 

Hamulce

 

W samochodzie są również układy, których wskaźniki czy lampki kontrolne nie sygnalizują stopnia zużycia, tylko zwiastują stan awarii. Zaliczyć do nich należy układ hamulcowy i układ chłodzenia silnika. Oba zespoły wymagają systematycznej obsługi.

 

W układzie hamulcowym elementami podlegającymi naturalnemu zużyciu są tzw. klocki i tarcze hamulcowe. Swe własności fizyczne traci również płyn hamulcowy. Zestaw klocki - tarcze hamulcowe jest tak skonstruowany, że komplet tarcz obsługuje dwie wymiany klocków. Przy próbach eksperymentowania z tanimi i często twardszymi od oryginalnych klockami, powodujemy przyspieszone zużycie tarcz. Również jazda na klockach zużytych, aż zaczną hałasować blachy, powoduje, że w tarczach tworzą się głębokie bruzdy kwalifikujące je do wymiany. Cena tarcz przewyższa cenę klocków 5 do 10 razy. Wnioski są oczywiste.

 

Płyn hamulcowy jest bardzo higroskopijny, wchłania wodę z otoczenia, wskutek czego spada jego temperatura wrzenia. Gdy osiągnie 150 stopni, płyn nadaje się do wymiany. Jeżeli w układzie hamulcowym jest zawodniony płyn, to przez częste używanie hamulców można doprowadzić do tworzenia się korków parowych w cylinderkach i zjawiska "gumowego pedału hamulca". Ten efekt jest przyczyną utraty zdolności hamowania przez pojazd. W serwisie, podczas przeglądów mierzy się zawartość wody w płynie i kwalifikuje to medium do wymiany. Ponieważ największe zawodnienia występują w okolicach cylinderków hamulcowych, fundamentalnego znaczenia nabiera profesjonalna wymiana płynu.

 

Chłodzenie

 

Również płyn chłodzący podlega starzeniu. W trakcie eksploatacji aktywne składniki zawarte w płynie, takie jak  inhibitory korozji, przeciwutleniacze, dodatki przeciw pienieniu się, dodatki antykawitacyjne z czasem tracą swe właściwości. Ponieważ współczesne układy chłodzenia pracują pod zwiększonym ciśnieniem, a ciecz chłodząca osiąga temperaturę wrzenia około 105 stopni, płyn musi zapewniać konserwację wszystkich materiałów, z którymi się styka, dobry transport ciepła, a także gwarantowaną temperaturę zamarzania zimą. Wymiana nieprzydatnego do eksploatacji medium odbywa się średnio co trzy lata. Skutki jazdy na nieodpowiednim płynie to przyspieszona korozja materiałów, zużycie elementów gumowych oraz kawitacyjne zniszczenie pompy cieczy chłodzącej.

 

Przeguby

 

Warto też pamiętać o gumowych osłonach przegubów napędowych. Ponieważ przeguby to bardzo precyzyjne elementy wykonane z dużą dokładnością, muszą pracować w otoczce czystego smaru. Nie znoszą wody, kurzu, błota i piasku. Jeśli wymienione elementy dostaną się do wewnątrz przez pękniętą ze starości, bądź rozerwaną mechanicznie osłonę przegubu, zanieczyszczony element w ciągu kilkuset kilometrów przebiegu ulega zniszczeniu. Jest to zespół nienaprawialny i bardzo drogi, gdyż ceny nowych części wynoszą od 250 do ponad 1000 złotych.

 

Okresowa wymiana zużywających się części i płynów jest oczywista. Od ich jakości często zależy stan techniczny elementów, z którymi się one stykają.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Minister Anna Moskwa o polityce klimatycznej i o energetyce

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Motofakty
Dodaj ogłoszenie