Geometria i zbieżność. Czym różnią się te pojęcia i na co zwrócić uwagę?

Ryszard M. Perczak
Istnieją dwa pojęcia w samochodowej diagnostyce, a mianowicie geometria zawieszenia i zbieżność kół, które wprawdzie dotyczą częściowo tych samych podzespołów pojazdu, ale co innego oznaczają. Jednak objawy tego, że coś złego dzieje się z zawieszeniem bądź kołami są podobne. Chodzi o to, że samochód w czasie jazdy zachowuje się niestabilnie, a poza tym występuje nierównomierne zużycie opon. Objawem złej geometrii jest również często zbyt duże zużycie paliwa.
Istnieją dwa pojęcia w samochodowej diagnostyce, a mianowicie geometria zawieszenia i zbieżność kół, które wprawdzie dotyczą częściowo tych samych podzespołów pojazdu, ale co innego oznaczają. Jednak objawy tego, że coś złego dzieje się z zawieszeniem bądź kołami są podobne. Chodzi o to, że samochód w czasie jazdy zachowuje się niestabilnie, a poza tym występuje nierównomierne zużycie opon. Objawem złej geometrii jest również często zbyt duże zużycie paliwa. Archiwum
Istnieją dwa pojęcia w samochodowej diagnostyce, a mianowicie geometria zawieszenia i zbieżność kół, które wprawdzie dotyczą częściowo tych samych podzespołów pojazdu, ale co innego oznaczają. Jednak objawy tego, że coś złego dzieje się z zawieszeniem bądź kołami są podobne. Chodzi o to, że samochód w czasie jazdy zachowuje się niestabilnie, a poza tym występuje nierównomierne zużycie opon. Objawem złej geometrii jest również często zbyt duże zużycie paliwa.

Spis treści

Geometria zawieszenia często jest mylona ze zbieżnością kół. Geometria, która jest pojęciem szerszym określa to jak koła oraz zawieszenie są ustawione względem pojazdu, nawierzchni drogi oraz siebie nawzajem. Jest ona ustawiana w taki sposób, aby płaszczyzny obrotu kół były równoległe do osi pojazdu i zapewniały optymalną powierzchnię styku z podłożem niezależnie od tego czy pojazd porusza się na wprost czy też w zakręcie.

Geometria i zbieżność. Geometria zawieszenia

Istnieją dwa pojęcia w samochodowej diagnostyce, a mianowicie geometria zawieszenia i zbieżność kół, które wprawdzie dotyczą częściowo tych samych podzespołów
Istnieją dwa pojęcia w samochodowej diagnostyce, a mianowicie geometria zawieszenia i zbieżność kół, które wprawdzie dotyczą częściowo tych samych podzespołów pojazdu, ale co innego oznaczają. Jednak objawy tego, że coś złego dzieje się z zawieszeniem bądź kołami są podobne. Chodzi o to, że samochód w czasie jazdy zachowuje się niestabilnie, a poza tym występuje nierównomierne zużycie opon. Objawem złej geometrii jest również często zbyt duże zużycie paliwa. Archiwum

Geometria zawieszenia to zestaw różnych parametrów, który opisują położenie oraz ruch kół podczas jazdy. Decyduje ona o stabilności samochodu i jego kierowalności. To, jak jest ustawiona, określa przenoszenie sił między oponami i powierzchnią drogi. Musi uwzględniać kompromis między tym jak pojazd się będzie zachowywał podczas jazdy z różnymi prędkościami zarówno na wprost, jak i po łuku. Najważniejszym parametrem geometrii jest zbieżność kół. Ponadto składają się na nią: kąt pochylenia kół (kąt pomiędzy płaszczyzną koła a płaszczyzną pionową), kąt pochylenia osi sworznia zwrotnicy (kąt pomiędzy sworzniem zwrotnicy a osią pionową koła), oraz kąt wyprzedzenia osi sworznia zwrotnicy (punkt przecięcia się osi sworznia zwrotnicy z podłożem).

Wszystkie wspomniane wyżej parametry są bardzo precyzyjnie określone przez producenta samochodu. To konstruktorzy konkretnego modelu wyliczają te wielkości, do których następnie muszą się odnosić wszelkie regulacje dokonywane w czasie eksploatacji samochodu.

Geometria i zbieżność. Zbieżność kół

Istnieją dwa pojęcia w samochodowej diagnostyce, a mianowicie geometria zawieszenia i zbieżność kół, które wprawdzie dotyczą częściowo tych samych podzespołów
Istnieją dwa pojęcia w samochodowej diagnostyce, a mianowicie geometria zawieszenia i zbieżność kół, które wprawdzie dotyczą częściowo tych samych podzespołów pojazdu, ale co innego oznaczają. Jednak objawy tego, że coś złego dzieje się z zawieszeniem bądź kołami są podobne. Chodzi o to, że samochód w czasie jazdy zachowuje się niestabilnie, a poza tym występuje nierównomierne zużycie opon. Objawem złej geometrii jest również często zbyt duże zużycie paliwa. Archiwum

Zbieżność kół to jak już wspomnieliśmy jeden z elementów geometrii zawieszenia i od razu dodajmy, że najpoważniejszy. Zapewnia bezpieczną i komfortową jazdę pod warunkiem, gdy jest odpowiednie jej ustawienie uwzględniające konkretne dla danego modelu samochodu parametry wzajemnego położenia względem siebie innych elementów zawieszenia.
Jeśli zatem okazuje się, że podczas jazdy samochodem kierownica „chętniej” skręca w lewo lub w prawo albo jeśli opony są zużyte nierówno, to może oznaczać tylko jedno: zawieszenie lub koła w tym samochodzie mają nieprawidłowo ustawioną zbieżność.

Geometria i zbieżność. Kiedy zmienia się zbieżność?

Jazda samochodem, szczególnie po nierównych nawierzchniach, wjazdy na krawężniki czy wpadnięcie w dziurę powoduje zmiany w położeniu kół. Rozregulowują się po prostu ich pierwotne, fabryczne ustawienia. Z czasem także metalowo-gumowe elementy zawieszenia zużywają się. Powstają wówczas luzy zmieniające zbieżność. Dlatego co pewien czas, np. raz w roku, najlepiej po zimie konieczna jest kontrola i ewentualna korekta zbieżności kół. Dotyczy to zwłaszcza pojazdów kilkuletnich eksploatowanych w różnych warunkach drogowych np. taksówek. Korekta zbieżności konieczna jest również po każdej stłuczce i naprawie blacharskiej czy naprawach układu kierowniczego, a także zalecana po wymianie opon na nowe.

Na koniec uwaga: ustawienia zbieżności kół można przeprowadzać tylko w sprawnym samochodzie, w którym zastrzeżeń nie budzi stan zawieszenia i układu kierowniczego.

Oceny zbieżności kół dokonuje się zwykle podczas przeglądu rejestracyjnego oraz okresowego badania technicznego. Należy pamiętać, że niepewne zachowanie się samochodu podczas jazdy na wprost bądź w zakręcie może niekiedy wynikać nie tyle z wadliwego ustawienia zbieżności kół, ale chociażby niedopompowanych opon lub usterek w układzie kierowniczym bądź zawieszeniu.

Geometria i zbieżność. No dobrze, ale co to jest zbieżność kół?

Istnieją dwa pojęcia w samochodowej diagnostyce, a mianowicie geometria zawieszenia i zbieżność kół, które wprawdzie dotyczą częściowo tych samych podzespołów
Istnieją dwa pojęcia w samochodowej diagnostyce, a mianowicie geometria zawieszenia i zbieżność kół, które wprawdzie dotyczą częściowo tych samych podzespołów pojazdu, ale co innego oznaczają. Jednak objawy tego, że coś złego dzieje się z zawieszeniem bądź kołami są podobne. Chodzi o to, że samochód w czasie jazdy zachowuje się niestabilnie, a poza tym występuje nierównomierne zużycie opon. Objawem złej geometrii jest również często zbyt duże zużycie paliwa. Archiwum

Zbieżność kół to nic innego jak kąt położenia względem siebie kół jednej osi. Inaczej mówiąc jest to kąt pomiędzy torami obu kół na tej samej osi. Określenie zbieżności odnosi się zarówno do kół przednich, jak i tylnych.

To czy koło po lewej i prawej stronie pojazdu są względem siebie równoległe (toczą się równolegle), czy są przodem obręczy bliżej do siebie (zbieżne lub dodatnie) niż tyłem, bądź odwrotnie (rozbieżne lub ujemne), zależy od typu pojazdu i sposobu jego eksploatacji. Mogą być zatem koła ustawione zbieżnie, rozbieżnie bądź zachowują tzw. zbieżność zerową czy równoległą..
Koło po lewej i prawej stronie pojazdu muszą zachowywać identyczną zbieżność tzn. jedno i drugie muszą być od osi pojazdu odchylone dokładnie tyle samo.

Zdecydowana większość modeli samochodów osobowych przeznaczonych do jazdy w typowych warunkach drogowych powinna mieć zbieżności od +3 stopni do -3 stopni. Jeśli będą to 3 stopnie to każde ma być ustawione względem osi o 1,5 st. a tylko względem siebie o 3 st. O tym czy ma być kąt większy czy mniejszy podczas ustawianiu zbieżności decyduje rodzaj napędu pojazdu (przednia lub tylna oś, albo napęd na wszystkie koła).

Geometria i zbieżność. Co te ustawienia różni?

W zależności od tego jak jest ustawiona zbieżność odpowiadają jej zachowania się pojazdu. I tak wtedy, gdy przednie koła są rozbieżne (tak jakby się rozjeżdżały), wówczas w zakrętach samochód reaguje szybciej i mniej bezwładnie. Po stronie minusów tego ustawienia jest wtedy bardziej nerwowe zachowanie się układu kierowniczego oraz większe zużywanie się opon. Przy ustawieniu zbieżnym auto będzie bardziej stabilne. Mając zaś koła przednie ustawione idealnie na wprost, równolegle będziemy mieli optymalne zużywanie się opon, ale zmniejszy się manewrowalność i potrzebne będzie stałe kontrowanie kierownicą aby utrzymać jazdę na wprost.

Geometria i zbieżność. Czym się objawia nieprawidłowa zbieżność i czym skutkuje?

Pierwszym objawem nieprawidłowej zbieżności kół jest niestabilne zachowanie się pojazdu nie tylko wtedy, gdy jest w zakręcie ale nawet poruszającego się na wprost po równej nawierzchni. Może to przypominać nieco „pływanie” oraz ściąganie na jedną ze stron. Ponadto zauważymy nierównomierne ścieranie się opon.

Geometria i zbieżność. Jak widać - zawsze jest coś za coś

Ustawienia zbieżnych bądź rozbieżnych kół ma określone skutki dla zachowania się samochodu. Np. w czasie jazdy sportowej, gdzie ważne jest zachowanie się samochodu w zakrętach (szybka reakcja na ruch kierownicą), stosuje się rozbieżne ustawienie przednich kół. Częstą praktyką są ustawienia zbieżności nawet pod konkretny odcinek specjalny, po którym auto rajdowe ma jechać. Uwzględnia się wtedy charakter zakrętów oraz długości fragmentów jazdy na wprost.

Nie należy się także dziwić, gdy producent konkretnego modelu zaleca ustawienie przednich kół rozbieżnie, a tylnych zbieżnie. Generalnie jednak, niezależnie od tego jakie są ustawienia fabryczne kół chodzi w tym o to, aby samochód prowadził się przewidywalnie. Dlatego każdy producent konkretnego modelu ustala jednoznaczne wskazania co do wielkości odchyleń kół przy typowej jeździe na co dzień.

Geometria i zbieżność. Kto to pomierzy i wyreguluje?

Ocenę zbieżności trzeba powierzyć fachowcom. Po pierwsze dlatego, że oni najlepiej (przynajmniej teoretycznie), wiedzą na co patrzeć i jak interpretować objawy zachowania się samochodu, a po drugie mają odpowiedni sprzęt do pomiaru i korekty ustawień zbieżności.

Ewentualne korekty są prowadzone w warsztatowych warunkach, gdy pojazd ustawiony jest na równym podłożu, a pomiary przeprowadzane są przy pomocy odpowiednich urządzeń. Także zmiany ustawień obejmują jedynie te fragmenty zawieszenia, które mają wpływ na te ustawienia.

Geometria i zbieżność. Ile kosztuje korekta zbieżności?

Koszt pomiaru zbieżności kół to ok. 80-100 złotych. W przypadku, kiedy konieczna będzie regulacja, musimy dopłacić jeszcze ok. 20-40 złotych za każdy regulowany kąt. Warsztaty niezależne podają, że ustawienie geometrii i zbieżności kół kosztuje od 120 złotych.

Kontrola geometrii kół w serwisie przy pomocy odpowiedniego sprzętu i przeprowadzona przez przygotowanych do tego pracowników nie potrwa dłużej niż kwadrans, najwyżej pół godziny.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Rząd planuje finansową pomoc dla PKP Intercity

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na motofakty.pl Motofakty
Dodaj ogłoszenie