FSO Polonez. 20 lat temu zakończono produkcję. Takie tajemnice ma kultowe auto

Mariusz Michalak
Dwie dekady temu - 22 kwietnia 2002 roku - z linii montażowej Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu wyjechał ostatni egzemplarz polskiego auta. Fot. Szymon Starnawski
Dwie dekady temu - 22 kwietnia 2002 roku - z linii montażowej Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu wyjechał ostatni egzemplarz polskiego auta. Fot. Szymon Starnawski
Udostępnij:
Dwie dekady temu - 22 kwietnia 2002 roku - z linii montażowej Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu wyjechał ostatni egzemplarz polskiego auta.


Dwie dekady temu - 22 kwietnia 2002 roku - z linii montażowej Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu wyjechał ostatni egzemplarz polskiego auta. Fot.
Dwie dekady temu - 22 kwietnia 2002 roku - z linii montażowej Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu wyjechał ostatni egzemplarz polskiego auta.

Fot. Szymon Starnawski

FSO Polonez. 22 kwietnia 2022 roku nastąpił koniec produkcji

Polonez produkowany był przez Fabrykę Samochodów Osobowych w Warszawie. Od 3 maja 1978 roku do 22 kwietnia 2002 z taśmy montażowej zjechało 1 mln 61 tys. 807 egzemplarzy w różnych wersjach.

Jaka był ostatnia produkowana wersja? To Daewoo-FSO Polonez Atu Plus. W kwietniu 2002 roku produkcję definitywnie zawieszono, gdyż pozbyto się wszystkich tłoczników niezbędnych do produkcji tego auta (płyty podłogowej, czy boków nadwozia). Co ciekawe produkcja nigdy oficjalnie nie została zakończona.

FSO Polonez. Legenda motoryzacji wiecznie żywa

Dwie dekady temu - 22 kwietnia 2002 roku - z linii montażowej Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu wyjechał ostatni egzemplarz polskiego auta. Fot.
Dwie dekady temu - 22 kwietnia 2002 roku - z linii montażowej Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu wyjechał ostatni egzemplarz polskiego auta.

Fot. Szymon Starnawski

Legendy polskiej motoryzacji nie produkuje się już od dwóch dekad, ale według danych w 2021 roku zarejestrowanych „Poldków” było około 33 tys.

Ceny zależą od wersji i stanu auta. Można kupić egzemplarz zarówno za 2 tys. zł jak i za ponad 30 tys. zł. Ale nie brakuje też odmian specjalnych, które wyceniono dużo drożej. Polonez RHD, czyli w oryginalnej wersji angielskiej został wystawiony na sprzedaż za... 65 tys. zł.

Wielokrotnie próbowano wskrzesić legendę motoryzacji. Żaden projekt nie odniósł jednak większego sukcesu.

FSO Polonez - Jak to się zaczęło?

Podstawowa wersja 5-drzwiowa z fiatowskimi silnikami 1300 i 1500 cm3 produkowana seryjnie na Żeraniu od 3 maja 1978 roku miała być zaczynem całej rodziny samochodów. Przewidywano, że będą w niej coupe, pikap, furgon, a nawet mikrobus. Do tego cztery typy silników benzynowych o pojemności od 1400 do 2000 cm3 i wysokoprężny 2000. 

Liczono, że rocznie będzie powstawać około 150 tys. samochodów, w tym znaczna część na eksport. Stąd solidna, jak niektórzy wtedy oceniali, zbyt ciężka konstrukcja.  Zamierzano wysyłać Poloneza do Stanów Zjednoczonych i postarano się, aby możliwe było dostosowanie go do tamtejszych surowych norm bezpieczeństwa.

Dwie dekady temu - 22 kwietnia 2002 roku - z linii montażowej Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu wyjechał ostatni egzemplarz polskiego auta. Fot.
Dwie dekady temu - 22 kwietnia 2002 roku - z linii montażowej Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu wyjechał ostatni egzemplarz polskiego auta.

Fot. Mariusz Kapała

Nazwę auta wybrali w plebiscycie czytelnicy „Życia  Warszawy”. Kojarzyła się z rdzennie polskim tańcem, Fryderykiem Chopinem i była łatwa do napisania i wymówienia w każdym języku. Nowoczesną sylwetkę samochodu wzbogacały bardzo wówczas lubiane duże  zderzaki i listwy z czarnego tworzywa sztucznego. Na miarę czasów było też wnętrze z szeroką tablicą rozdzielczą i kwadratowymi „zegarami”. Na niekorzyść przemawiały stare, zbyt słabe silniki.

Niestety, nigdy nie uruchomiono produkcji nowych, a te, jakie montowano w Polonezach to cała historia. W 1987 roku powstał model 1600 o mocy 87 KM. Na początku lat  osiemdziesiątych nieliczne egzemplarze dostały silniki 2000 o mocy 112 KM z Fiata Argenta i diesle VM o mocy 84 KM. Od 1989 r. można było zamówić benzynowy, 105-konny silnik Forda lub turbodoładowany, wysokoprężny o mocy 95 KM. Pod maskę Poloneza Caro oprócz silników FSO i Forda  wkładano diesle Citroëna (1905 cm3 – 69 KM) i benzynowe Rovera (1398 cm3 – 103 KM).

Rozwój Poloneza został zahamowany przez kryzys lat osiemdziesiątych. Siłą rozpędu pojawiły się w krótkich seriach wersja 3-drzwiowa, Coupe oraz wydłużona, 7-osobowa. Prototypem pozostał sześciokołowy pikap oraz sedan. Za to taśmy montażowe zaczął opuszczać w 1983 roku Polonez „ekonomiczny” ze stalowymi zderzakami i parą prostokątnych reflektorów. Dwa lata później  wszystkie Polonezy dostały lżej wyglądający przód, taki jak w Coupe, a w 1986 okno na tylnym słupku. Jednocześnie zadebiutował pikap Truck, którego produkcją zajęła się fabryka w Nysie.

Caro dał Polonezowi drugą młodość. Jako duży samochód po dość atrakcyjnej cenie łatwo znajdował nabywców w latach dziewięćdziesiątych. Na fali prywatnej przedsiębiorczości  wypłynął Truck, którego wzbogaciły wersje z wydłużoną kabiną i skrzynią ładunkową, wyposażaną często w nakładki z tworzywa sztucznego. Mniej popularny był Cargo, furgon powstały z podwyższenia i wydłużenia Poloneza budowany przez Zakład Tapicerki Samochodowej w Grójcu. Na jego bazie opracowano sanitarkę, która zastąpiła wysłużone Fiaty. W handlu dostępna była też nakładka z tworzywa, która założona zamiast tylnej klapy powiększała ładownię. Wszystko wskazywało, że znacznym popytem cieszyłby się Polonez kombi. Jednak choć prototyp pokazano już w 1992 roku, wersja seryjna pojawiła się dopiero w 1998. Wtedy było już za późno by robić karierę obok aut takich jak Renault Kangoo czy Citroën Berlingo. Lepiej powiodło się sedanowi Atu, wprowadzonemu w 1996 roku.

Ciekawostką był prototypowy, terenowy pikap Analog w odmianach z napędem 4x2 i 4x4, przygotowany w 1994 roku we współpracy ze specjalistami z wojska.

Ostatnią poważną modernizacją Poloneza były Caro Plus, Atu Plus i Truck Plus w 1997 roku, rok po przejęciu zakładu przez Daewoo.

Zobacz także: Mercedes EQA - prezentacja modelu

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Minister Anna Moskwa o polityce klimatycznej i o energetyce

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Motofakty
Dodaj ogłoszenie