FSO ma 55 lat

Karol Wójtowicz
Fot. archiwum FSO: Warszawa Kombi (1956 r.) z 5-drzwiowym nadwoziem, wyposażona w stały bagażnik dachowy. Model 203 był napędzany górnozaworowym silnikiem S21 o pojemności 2120 cm3 i mocy 70 KM. W modelu 204 zastosowano jednostkę dolnozaworową o tej samej
Fot. archiwum FSO: Warszawa Kombi (1956 r.) z 5-drzwiowym nadwoziem, wyposażona w stały bagażnik dachowy. Model 203 był napędzany górnozaworowym silnikiem S21 o pojemności 2120 cm3 i mocy 70 KM. W modelu 204 zastosowano jednostkę dolnozaworową o tej samej
Pierwszy powojenny polski samochód Warszawa M20 zjechał z taśmy 6 listopada 1951 roku. Również tego dnia rozpoczęła się burzliwa historia Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu.
Przez 22 lata wyprodukowano ponad ćwierć miliona Warszaw, a za granicę trafiło ich ponad 82 tysiące. Kolejny żerański model - Syrena, nie był już wytwarzany na licencji, ale został skonstruowany przez polskich inżynierów. W ciągu 16 lat, czyli do 1972 roku, w którym przekazano jej produkcję do Fabryki Samochodów Małolitrażowych w Bielsku-Białej, bramy Żerania opuściło ponad 177 tys. Syren.
Fot. archiwum FSO: Warszawa Kombi (1956 r.) z 5-drzwiowym nadwoziem, wyposażona w stały bagażnik dachowy. Model 203 był napędzany górnozaworowym silnikiem
Fot. archiwum FSO: Warszawa Kombi (1956 r.) z 5-drzwiowym nadwoziem, wyposażona w stały bagażnik dachowy. Model 203 był napędzany górnozaworowym silnikiem S21 o pojemności 2120 cm3 i mocy 70 KM. W modelu 204 zastosowano jednostkę dolnozaworową o tej samej

 

Na włoskiej licencji

 

Dzięki umowie licencyjnej z włoskim Fiatem, podpisanej w 1965 roku, do FSO wkroczyła nowoczesna technologia. Kontrakt ten do dzisiaj uważany jest za jeden z najkorzystniejszych w historii polskiej motoryzacji. Sam Żerań wzbogacił się o kilka nowych zakładów. FSO zyskała

Fot. archiwum FSO: Prototyp dwuosobowego samochodu sportowego Syrena Sport z 1961 roku. Nadwozie wykonane z laminatu szklano-epoksydowego było osadzone
Fot. archiwum FSO: Prototyp dwuosobowego samochodu sportowego Syrena Sport z 1961 roku. Nadwozie wykonane z laminatu szklano-epoksydowego było osadzone na stalowej płycie nośnej.

kilkanaście zakładów filialnych w całej Polsce. Umowa z Fiatem przyniosła korzyści całej gospodarce krajowej. W latach 1968-1991 wyprodukowano prawie 1,45 mln tych samochodów, z czego wyeksportowano ponad 870 tysięcy. Polonez to kolejny rekordzista z rodziny samochodów FSO. W ciągu 25 lat wytworzono ponad 1 mln egzemplarzy, a prawie co czwarty

Fot. archiwum FSO: Prototyp 3-drzwiowej Syreny Kombi (1961 r.) dla 4 osób. Pojazd miał stalowe nadwozie  osadzone na ramie. Zawieszenie kół było niezależne,
Fot. archiwum FSO: Prototyp 3-drzwiowej Syreny Kombi (1961 r.) dla 4 osób. Pojazd miał stalowe nadwozie osadzone na ramie. Zawieszenie kół było niezależne, przednie z poprzecznym resorem piórowym, tylne na drążku skrętnym.

trafił za granicę.

 

Miłe złego początki

 

W 1996 r. partnerem FSO został koreański Daewoo. Ponad 800 mln dolarów inwestycji wniesionych przez Koreańczyków uczyniło z żerańskiej fabryki jednego z najnowocześniejszych producentów motoryzacyjnych w Europie. Już po upływie półtora roku, wprowadzone zmiany zaowocowały

Fot. archiwum FSO:  Prototyp samochodu sportowego Coupe 1.3 (1974 r.) o stalowym nadwoziu z chowanymi reflektorami, osadzonym na ramie. W pojeździe zastosowano
Fot. archiwum FSO: Prototyp samochodu sportowego Coupe 1.3 (1974 r.) o stalowym nadwoziu z chowanymi reflektorami, osadzonym na ramie. W pojeździe zastosowano silnik o pojemności 1290 cm3 i mocy 75 KM.

uruchomieniem produkcji trzech modeli samochodów, nie ustępujących jakością oraz walorami techniczno-użytkowymi najlepszym na rynku europejskim. Lanos, Nubira i Leganza zaczęły się liczyć na rynku, podobnie jak Espero i Tico, montowane na Żeraniu niemal od dnia podpisania umowy.

Już po upływie 3 lat, roczna produkcja po raz pierwszy w historii przekroczyła 200 tys. samochodów. Nadzieje i oczekiwania pobudził dodatkowo Matiz, którego premiera spotkała się z ogromnym zainteresowaniem. W kwietniu 2000

Fot. archiwum FSO: Polonez Jamnik z 1979 roku. Wydłużona 7-miejscowa limuzyna o rozstawie osi 3400 mm powstała na bazie 5-drzwiowego Poloneza, w którym
Fot. archiwum FSO: Polonez Jamnik z 1979 roku. Wydłużona 7-miejscowa limuzyna o rozstawie osi 3400 mm powstała na bazie 5-drzwiowego Poloneza, w którym zastosowano dodatkową parę drzwi oraz wzmocnioną płytę podłogową.

roku podjęto kolejną korzystną decyzję idącą w kierunku zaspokojenia potrzeb rynkowych. Z taśmy produkcyjnej zjechały pierwsze Lanosy i Polonezy fabrycznie wyposażone w instalacje do zasilania gazem LPG. Z każdym rokiem zwiększał się też udział polskich części używanych do produkcji samochodów na Żeraniu, czego najlepszym przykładem jest model Lanos.

Żerań i zakłady filialne w wyjątkowo krótkim czasie zdobyły certyfikaty jakości ISO 9001, 9002 i ISO 14001.

Fot. archiwum FSO: Prototyp 3-osiowego Poloneza Pickup (1981 r.) o ładowności 1000 kg. Skrzynia ładunkowa została zespolona z kabiną kierowcy z wydłużonymi
Fot. archiwum FSO: Prototyp 3-osiowego Poloneza Pickup (1981 r.) o ładowności 1000 kg. Skrzynia ładunkowa została zespolona z kabiną kierowcy z wydłużonymi drzwiami

Niestety, po raz kolejny okazało się, że realia i bezlitosne warunki ekonomiczne często biorą górę, zmuszając do zrewidowania wcześniejszych planów i nadziei. Niekontrolowany napływ do Polski używanych samochodów z zagranicy i upadek Daewoo w Korei spowodowały załamanie produkcji Daewoo-FSO, co w konsekwencji doprowadziło do głębokiego kryzysu spółki. Po kilku latach stagnacji i problemów finansowych, po raz kolejny w swojej historii, fabryka podjęła trudną walkę o odbudowę pozycji firmy, ale już pod dawną nazwą, jako FSO S.A.

Fot. archiwum FSO: Prototyp samochodu Polonez sedan (1982 r.) z 4-drzwiowym, 5-osobowym nadwoziem z wydzielonym bagażnikiem. Pojazd napędzał silnik o
Fot. archiwum FSO: Prototyp samochodu Polonez sedan (1982 r.) z 4-drzwiowym, 5-osobowym nadwoziem z wydzielonym bagażnikiem. Pojazd napędzał silnik o pojemności 1481 cm3 i mocy 75 KM.

 

Partner z Ukrainy

 

Bankructwo Daewoo zmusiło FSO do poszukiwań kolejnego inwestora. W czerwcu 2005 roku rząd polski podpisał umowę z ukraińskim koncernem ZAO ZAZ, będącym częścią konsorcjum UkrAVTO. Obecnie FSO dostarcza na Ukrainę ponad 90% swojej produkcji (model FSO Matiz i FSO Lanos). Dzięki systematycznie wzrastającym zamówieniom z tego rynku, fabryka nie tylko na bieżąco reguluje swoje zobowiązania finansowe, ale również zaczyna generować zyski. Dyrekcja FSO zapowiada, że już wkrótce z taśm fabryki zjedzie nowy model samochodu.

Obecnie w Muzeum Techniki PKiN trwa wystawa "55 lat FSO", która potrwa do 15 grudnia br. Ekspozycja dokumentuje historię warszawskiej fabryki od jej budowy i rozpoczęcia produkcji samochodu Warszawa po czasy teraźniejsze. Oprócz samochodów produkowanych seryjnie, na wystawie można zobaczyć unikalne prototypy m.in. Warszawa 210, Syrena 110 czy Wars, które nie weszły do produkcji, a są uznawane za pojazdy mogące w owym czasie odnieść znaczący sukces.

Ciekawym uzupełnieniem są pamiątki i wydawnictwa z różnych okresów historii fabryki, a także zdjęcia wszystkich samochodów skonstruowanych na Żeraniu. Na miłośników sportu samochodowego czeka Polski Fiat, który przed 33 laty pobił trzy rekordy świata w jeździe długodystansowej, oraz oryginalne trofea i tablice rajdowe z Rajdu Monte Carlo, w którym startowali polscy kierowcy na samochodach z Żerania.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

kup najtaniej

Raven

Raven Style Pink 20/21

659,00 zł

kup najtaniej

Roces

Roces Paradise Lama Czarne 450635 02

219,98 zł

kup najtaniej

Uvex

Uvex Fierce Czarny 18/19

279,82 zł

kup najtaniej

Fischer

Fischer Rc4 60 Jr Junior 18/19

449,00 zł

kup najtaniej

Livall

Livall Rs1

697,11 zł
Materiały promocyjne partnera

Jak kupić używany samochód i nie dać się oszukać? Zobacz 3 sposoby NA

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na motofakty.pl Motofakty
Dodaj ogłoszenie